De routebeschrijving van de Mietjestroelroute om uit te printen en mee te nemen vindt je HIER!

WOORDJE GESCHIEDENIS

DE MIETJESTROELFIETSROUTE DE GEMEENTE ZELZATE: De gemeente Zelzate is doormidden gesneden door het kanaal Gent-Terneuzen, paalt ten Noorden aan de Zeeeuws-Nederlandse gemeente Sas van gent en ligt in het Noorden van de provincie Oost-Vlaanderen. Ondanks de vele bedrijvigheden rond Zelzate, heeft deze gemeente nog heel wat groene verborgen hoekjes. De betekenis van Zelzate is zout-plaats. In de 10de eeuw kwam de zee nog tot wat nu Zelzate is, via de zeearm "Le torrent des Châtelains". In het eerste millennium was er nog geen sprake van Zelzate. De streken ten noorden van Gent waren gevaarlijk, onherbergzaam en arm. Watersnood, moeraskoorts en pest waren nooit ver af. En dan waren er de Vikingen nog. De Zelzaatse kanaalgemeente kende een toch al heel bewogen bestaan: tot driemaal toe werd de bedding van het kanaal verplaatst binnen de gemeentekom. Dit is definitief achter de rug en de gemeente groeit eindelijk verder uit tot een hechte woonkern met mooie en nieuwe woonwijken, een prachtig volledig gerenoveerd marktplein, welke de gemeente een mooiere uitstraling geven. MIETJE STROEL: Tekenend voor Zelzate is Mietje Stroel, het meisje dat plaste waar het haar paste. Door een smokkelaar op het Zelzaats stort opgevoed, heeft deze vondelinge nu een standbeeldje vlak voor het gemeentehuis, en zelfs een eigen museum. Museum Mietje Stroel: in dit museum worden heel wat interessante objecten bewaard met betrekking tot de folkloristische figuur van Mietje Stroel, sinds 13/02/1976 de officiële verloofde van het Brusselse Manneken-Pis. Het bevat gekregen kostuumpjes, prentkaarten, foto's, boeken, snuisterijen, en originele pispotjes enz..die verband houden met dit plassende meisje. Haar standbeeld staat trouwens voor het gemeentehuis te pronken. Volgens de legende was Mietje Stroel een vondelinge die op een stort werd aangetroffen door een smokkelaar en door hem werd geadopteerd. Een lokaalvolkslied verwoordt het zo : ''t es de legende van Mietje Stroel, de troetelpoes van Zelzate, waar iedereen van droomt, ze piest maar zonderende...en we krijgen haar niet droog”! Om het museum van Mietje Stroel in het Bruggenhuis te bezoeken (gebouw naast gemeentehuis) maak je best vooraf een afspraak op tel. 09/3455283! Om Uw wandeling af te sluiten bezoek je café ‘De Zondvloed’. Dit is een verzonnen naam van het "Beschermkomitee Garde van Mietje Stroel vzw ", die deze zaak zo noemt. De echte naam is: Praatcafé De Grote Markt, waar je terecht kunt voor een Mietje ‘Stroel-bier’. In de winter kies je dan beter voor de hartverwarmende ‘Stroel-jenever’. Bij de warme bakkers in Zelzate kan je dan weer terecht voor het Mietje Stroelgebak. HET INDUSTRIEKANAAL: Het kanaal van Gent naar Terneuzen begon als een vaart. De Sasse Vaart was aangelegd om vanuit Gent een verbinding met de zee te hebben zonder de omweg langs de Schelde te gebruiken en zonder Antwerpen te moeten aandoen. De Westerschelde lag toen nog dieper in het land. Om overslag te vermijden werd de landdijk doorbroken met een sluis: dit is nu het Sas van Gent. Tevens was de vaart een welkom hulpmiddel als afwatering om overstromingen te vermijden. De Schelde trok zich echter verder terug, en door de godsdienstoorlogen was de weg naar het noorden geblokkeerd. De Sasse vaart werd modderig en slijkerig, en de Gentenaars gebruikten de Brugse vaart voor hun verbinding met de zee. Twee eeuwen was er geen brug en moesten de Zelzatenaren pontgelden aan Gent betalen. In 1779 kwam de eerste draaibrug over de vaart. In 1823 besliste koning Willem om de Sasse Vaart te verlengen naar Terneuzen. Vier jaar later was het zover: op het canaal van Neuzen op Gent, geopend op 17 November 1827, voeren er weer zeeschepen. Toen België zich van Nederland los maakte, was het weer een tijd voorbij. Nadien werd het kanaal goed onderhouden, steeds verder uitgediept en verbreed. Als nodig werd de bedding verlegd. In de Astridlaan, waar wij nu wonen, is de grond afkomstig van uitdieping van het kanaal, tussen de twee wereldoorlogen. SAS VAN GENT dankt zijn naam aan de Belgen: De geschiedenis van Sas van Gent hangt samen met de zoektocht van de stad Gent naar een verbinding met de zee. In de 13de eeuw hadden de Gentenaars de Lieve gegraven, die de stad via het Zwin met de zee verbond. Na de verzanding van het Zwin in de 15de eeuw moest men echter een nieuwe uitweg vinden. Onder de Spaanse koning Filips I kreeg men in de 16de eeuw een vergunning op eigen kosten een vaart te graven, ditmaal noordwaarts naar de Honte. Men mocht de Graaf Jansdijk echter niet doorsteken, dus moesten de goederen ter hoogte van de dijk nog overgeslagen worden, vandaar Overslag. Keizer Karel V gaf in 1549 uiteindelijk zijn geboortestad de toestemming om de Graaf Jansdijk te doorbreken met een sluis of sas. De eerste steen werd gelegd op 19 augustus 1551. Bij het bouwen van de sluis en het graven van de Sassevaart ontstond een kleine nederzetting, die tot Sas van Gent zou uitgroeien. In 1555, toen Karel V troonsafstand had gedaan, vertrok hij vanuit Brussel via Gent naar Sas van Gent om de werken te bezichtigen, en vervolgens naar Vlissingen om zich in te schepen naar Spanje, waar hij de rest van zijn leven zou verblijven. Sas van Gent kende tal van woelge jaren, de Sluis werd meerdere malen vernield door de Watergeuzen. Later werd een vestigingsmuur om Sas van Gent gebouwd ter bescherming van het intussen sterk uitgegroeide vestiging. In 1679 werd een getijdemolen in werking gesteld die als korenmolen fungeerde. Het was een der eerste in Nederland en had een geringere kwetsbaarheid in vergelijking met de windkorenmolens, waarvan er drie op de wallen stonden. Deze watermolen was in 1930 nog intact. Verder belangrijke bezienswaardigheden zijn: De rooms-katholieke Heilige Maria Hemelvaartkerk (werd gebouwd in 1892), de voormalige Nederlands Hervormde kerk dateert uit 1897, de Molenberg is een kleine heuvel in het dorpscentrum, met daarop nog een oude molenromp. Het is een restant van het voormalige bolwerk Generaliteit, het enige dat over is gebleven van de oude vesting. Onder het bolwerk bevinden zich nog enkele gemetselde gangen die voor opslag en aanvoer van munitie werden gebruikt (de achtkantige molenromp op de molenberg is een restant van een molen uit 1785), de restanten van de getij-water-korenmolen, die in 1696 in de toenmalige vestingwal werd gebouwd, de Hertog van Marlborough, een woning die halverwege de 17de eeuw op de Oostkade werd gebouwd, de oude schutsluis op een oud tracé van het kanaal Gent-Terneuzen, de kiosk op het marktpleintje, het oud klooster, dat vroeger door de zusters Franciscanessen werd gebruikt, het voormalig tramstation, de oude suikersilo (die herinnert aan de 91 jaar dat de Suikerunie in Sas van Gent actief was), het theehuisje en een oud vervallen huis staat er bekend als het "Spookhuis" van Sas van Gent! En dan heb je er nog dat typisch oud Hollands bruggetje en het monument van de scheepstrekker langs het oude kanaal van toen. DE GEMEENTE ASSENEDE en HET KREKENBESTAND: Assenede blijkt in veelvuldig onderzoek één van de oudste gemeenten van Vlaanderen te zijn, met al geschiedkundige vermeldingen in de tiende eeuw. Plaatselijk historisch onderzoek werd en wordt verricht door de lokale heemkundekring De Twee Ambachten. Etymologisch bestaat over de herkomst van de naam "Assenede" geen consensus. Bepaalde bronnen opperen dat de naam "essen aan de Ede" betekent. De "es" is een (kleine en waterminnende) boomsoort - de Ede zou een toenmalige middelgrote beek zijn geweest die er heden ten dage niet meer voorkomt, althans niet onder die naam. In de volksmond wordt Assenede als "Asnee" uitgesproken, wat bij mondelinge communicatie tot verwarring kan leiden met het Leiedorp "Afsnee" bij Gent, waar het verder niets mee te maken heeft. Overigens heeft het dorp nog een authentiek dialect dat zelfs door provinciegenoten bijwijlen moeilijk verstaanbaar maar ook tanend is. Het dialect wordt gekenmerkt door karakteristieke verschillen met zelfs meest nabije buurgemeenten. Assenede is bekend als mosseldorp - in het centrum bevinden zich enkele gewaardeerde mosselrestaurants die tijdens het hoogseizoen op gasten van ver buiten de gemeentegrenzen mogen rekenen. Op het grondgebied van Assenede liggen enkele kreken van het Meetjeslandse krekengebied, waaronder de Rode Geul en de Grote Geul. In het noorden heerst het polderlandschap met z'n vruchtbare kleigrond (dit was zee tot het zo'n 1000 jaar geleden werd ingepolderd). Het zuiden is van oudsher houtland, voornamelijk droge zandgrond. De gemeente kent van noord naar zuid een niveauverschil van om en bij de acht meter. Het meest recente feit dat de plaats op de kaart plaatste is een groot labyrint in maïs dat voor haar omvang een vermelding kreeg in het Guinness Book of Records. In het dorpscentrum staat de Sint-Petrus en Martinuskerk. De kerk werd in de Tweede Wereldoorlog vernield maar heropgebouwd. Op het marktplein staan enkele authentieke woningen. Assenede wist tot dusver de oude steegjes in haar centrum te conserveren, en er werden de afgelopen jaren inspanningen gedaan om verscheidene kerkwegels in ere te herstellen. Het keurmerk van de gemeente maar op steeds minder wegen zichtbaar, is de kassei. De kassei geeft de dorpelingen ook hun bijnaam "kasseibijters". Pim De Rudder houdt op het marktplein een kunstgalerij open, want Assenede is door de jaren heen niet voor niets het kunstdorp bij uitstek in het Meetjesland. Wim Ricourt is één der bekendste schilders van het dorp. Hij exposeert regelmatig in gerespecteerde galerijen, zowel in binnen- als buitenland. Ook Hans de Greve, die een nauwe band heeft met voormelde kunstenaars, is bekend als fotografisch kunstenaar. Verschillende van zijn fotoboeken werden gepubliceerd. Hij is vooral gespecialiseerd in theater en concertfotografie, maar staat tevens bekend voor zijn innemende fotoreportages. Het dorp heeft eveneens een rijke carnavalstraditie, niet constant, met magere jaren maar ook met tussenpozen van florissante dynamiek, maar op zijn hoogtepunten met edities die feestvierders en kijklustigen lokken tot uit Gent. Momenteel telt de gemeente maar liefst 8 carnavalsverenigingen die tot ver buiten de gemeente gekend zijn in het brede carnavalsleven. En dan is er nog de oudste bekende Asseneedse schrijver, Diederic Van Assenede, auteur van Floris ende Blancefloer. Recenter werden ook Marc Coene, Jan Bernard van Peene en Claude van de Berge hier geboren. Ook kunstfotograaf Hans de Greve (1963) publiceerde een viertal dichtbundels en trad diverse malen op tijdens de Nachten van de Poëzie in Muziekcentrum Vredenburg Utrecht (NL). De inpoldering van de zee in de vijftiger jaren gebeurde met man en macht door het bouwen van dijken. Op het einde van de Hoogstraat vindt je er nog steeds het monument van de dijkenbouwer, die herinnert aan deze zwarte jaren, zo is dan ook het Meetjeslandse krekengebied ontstaan. DE VOLKSWIJK DE KATTE: De inwoners van volkswijk ‘De Katte’ vormen een hechte groep, wat zich uit in intense feesten gedurende het hele jaar. Geen buurt in de omgeving hangt nog zo samen en durft zich zo afzetten tegen de centrumgemeente als het om feesten gaat, als de wijk De Katte. Daar bloeit een rijke traditie van kermissen en folklore met kattenstoeten, kattenreuzen, kattenworpen en zelfs een kattenverbranding. Vieren doen ze in deze wijk rond de Vierweegse van de Assenedesteenweg, de Denderdreve en de Kasteelstraat al veel langer, maar een echt feestcomité ontstond er pas in 1956. 'Al vlug koos De orde van de Kattenstaart een carnavalprins en in 1959 zijn de eerste reuzenkatten, Felix en Mina, geboren'. We weten het juiste jaar niet, maar de buurt heeft haar naam te danken aan wilde katten die hier in de zeventiende eeuw leefden. In een geschrift uit 1689 zien we al de naam Katte Straete verschijnen'. Drie eeuwen later, in 1960, ging voor het eerst de historische ommegang rond en die dag voltrok de toenmalige burgemeester Jozef Chalmet het huwelijk tussen de twee kattenreuzen. De kinderen uit de buurt liepen verkleed als jonge katjes mee in de optocht en dat was de geboorte van de eerste kermisstoet. HET BEDEVAARTOORD STOEPE: De oudste vermelding van een kapel gaat terug tot 1457. Reeds tevoren moet er een boomkapelletje geweest zijn, waar Onze Lieve Vrouw vereerd werd en later een klein gebouwtje. Een levendige devotie ontwikkelde zich op deze plek. Bij de aanvang van het Calvinistisch bewind (1577-78) werd het kapelletje verwoest. In 1613 werd een nieuwe, grotere kapel ingewijd. Aartshertogen Albrecht en Isabella bezochten het bedevaartsoord in 1618. De legende is zeker dat het Lieve Vrouwbeeldje van Stoepe bij zijn overplaatsing naar Ertvelde-kerk, tot driemaal toe op dezelfde plaats waar het oorspronkelijk werd vereerd , en werd teruggevonden ... Volgens de 'wonderen ' van Stoepe kreeg een jongeman die niet kon spreken, door te bidden bij het Mariabeeld dat hier in een eik hing, op miraculeuze wijze zijn stem terug. In 1731 schonk een zekere J. B. Van Kerckvoorde, na een miraculeuze genezing, - de man was landbouwer en werd langzaam blind, maar kreeg het zicht terug -15 ommegangkapelletjes met uitbeelding van de mysteri?n van O.-L.-Vrouw. Tijdens de Franse Revolutie werden ze afgebroken, maar door zijn kinderen terug opgebouwd. Het interieur van de huidige kapel gaat grotendeels terug tot de 18 de eeuw.

Deze omloop op kaart via WWW.ROUTEYOU.COM: Klik HIER!

Deze route op je fiets-GPS downloaden: klik HIER

Het wandel- en fietsboek 2010 van Wachtebeke-Zelzate (in PDF) vindt je HIER!         Met het openbaar vervoer naar Zelzate! Klik HIER!

NAAR DIVERSE FIETSSITES        Zelzate in beeld vroeger en nu! Klik HIER!    NAAR DIVERSE ZELZATE-LINKS