DE KEUREFIETSROUTE Wachtebeke: WACHTEBEKE - geschiedenis: Wachtebeke werd voor het eerst vermeld in 1198 als Wagtebeke. Over de betekenis van wagte is men het niet eens, het zou ofwel wacht houden ofwel waadplaats kunnen betekenen. De Romeinse heerweg vanuit Antwerpen splitste zich te Wachtebeke in de richting van Gent en de richting van Brugge. Vanaf de 13e eeuw waren het vooral de omliggende abdijen die grond in bezit hadden in Wachtebeke. De turfwinning ontstond en omdat deze winning zeer arbeidsintensief was, trokken vele mensen naar de streek om er te gaan wonen. Voor de afvoer van de turf naar Gent werd de Langelede gegraven. Wachtebeke is nooit een zelfstandige heerlijkheid geweest. Het heeft steeds deel uitgemaakt van het ambacht Assenede. De parochies Wachtebeke en Sint-Kruis-Winkel vormden wel een eigen vierschaar. Bij het ontstaan van de gemeenten in 1795 werd Wachtebeke een zelfstandige gemeente. Door de industrialisering langs het kanaal Gent-Terneuzen evolueert Wachtebeke langzaam van een arm boerendorp naar een residentieel gebied voor de hogere middenklasse. In 1965 werd een klein gedeelte van de toen opgeheven gemeente Mendonk bij Wachtebeke gevoegd. DE KEURE - geschiedenis: In 1242 werd voor de Vier Ambachten een belangrijke bestuurlijke maatregel getroffen, te vergelijken met een fusie tussen gemeenten. Voor de vier rechts- en bestuursgebieden werd een samenwerkingsverband ingesteld. De regerende gravin, Johanna van Constantinopel, verleent aan de Vier Ambachten de "Keure". De Keure verleende rechten en vrijheden aan de burgers en regelden de lokale en regionale samenleving en het rechtsbeding. Het waren belangrijke documenten en die dienden natuurlijk goed bewaard te worden. Kluizen en brandkasten bestonden nog niet, maar de stukken werden opgeborgen in een grote eikenhouten kist, een 'couffre', die was afgesloten met vier sleutels. Elk ambacht kreeg zo'n sleutel. De documenten konden alleen worden ingezien en aangevuld als de vier sleutelhouders aanwezig waren. De "couffre" werd ook jaarlijks in een ander ambacht bewaard. De overdracht ging met veel ceremonieel gepaard en natuurlijk werd dan ook de inhoud van de couffre door alle belanghebbenden nauwkeurig geinspecteerd. Vast staat dat door Margaretha van Constantinopel in 1262 een nieuwe 'Keure' werd vastgesteld en dat in 1477 door Maria van Bourgondie een zogenaamd 'Groot Privilege' werd verleend. In 1648 werden de Vier Ambachten door de Vrede van Munster gescheiden. In 1839 werd Belgie als souvereine staat erkend, waarbij landsgrenzen de Ambachten verdeelden. In 1992, 750 jaar na het verlenen van de Keure , besloten de heemkundige en historische verenigingen in Zeeuws- en Oost Vlaanderen dat de vroegere banden terug hersteld dienden te worden. HET DR.JULES PERSIJNPLEIN: Jules Persyn (Wachtebeke, 20 april 1878), is een Vlaamse schrijver en literatuurcriticus die vooral bekend staat voor zijn essays en schrijversbiografieën. Hij studeerde wijsbegeerte in Rome maar stapte na twee jaar uit de opleiding en kwam terug naar België. Daar studeerde hij Germaanse filologie aan de universiteit van Leuven, een studie die hij succesvol beëindigde in 1902. Jules Persyn doceerde aan de Katholieke Hogeschool voor Vrouwen, het Hoger Handelsinstituut in Antwerpen, en de Gentse Universiteit. Tijdens W.O. I woonde Persyn in Engeland en Nederland. Hij kwam noodlottig om het leven te Broechem op 10 oktober 1933. Zijn lichaam werd gevonden in een waterput. DE WIJK OVERSLAG: In de middeleeuwen lag Overslag langs een kreek die vanuit de Honte diep landinwaarts liep en via kanalen met Gent verbonden was. Om overstromingen te vermijden werd de kreek afgedamd ter hoogte van Overslag. Nu moesten de goederen ter hoogte van deze dam overgeslaan worden van de ene boot in de andere, vandaar de naam. In die tijd behoorde Overslag bij de parochie Zuiddorpe. Met de voltooiing van de Sassevaart in 1547, die grotere schepen toeliet om rechtstreeks naar Gent te varen, ging het snel bergaf met Overslag. Na de vrede van Münster in 1648 en het sluiten van de grens tussen de Noordelijke Nederlanden en de Spaanse Nederlanden verloor Overslag zijn handelsfunctie volledig. Op het pleintje aan de kerk vind men een borstbeeld van Omer Van Puyvelde, een klassiek componist. Omer van Puyvelde was een Overslagse musicus (1912-1980). Zijn vader Camille was beenhouwer en moeder Zulma Marins, afkomstig uit Zaffelare, baatte één van de talrijke cafés van Overslag uit. Zijn 1ste muzieklessen kreeg hij op 6-jarige leeftijd. Toen hij 15 was volgde hij zijn broer op als koster te Eksaarde (1927-1933), vervolgens werd hij koster te Geraardsbergen (1933-1935) en ten slotte te Gent O.L.V. Sint-Pieters (1935 tot aan zijn dood). Hij studeerde aan het Koninklijk Muziekconservatorium te Gent en behaalde eerste prijzen in notenleer, orgel, harmonie, contrapunt en fuga. Hij was directeur van de muziekacademie van Ledeberg, leraar aan het Koninklijk Muziekconservatorium te Gent in notenleer en harmonie en was eveneens directeur van de cursus voor dirigenten van de Provincie Oost-Vlaanderen. Hij componeerde in totaal 246 werken, waaronder orkestwerk, werken voor blaasensemble, liederen, koorwerken a capella en/of met orgel, orgel- en pianocomposities… en een ganse reeks meestal onuitgegeven en tot op heden onbekende werken. Leden van zijn “Kamerkoor Crescendo” – gesticht in 1939 actief tot in 1956 - hebben in 1982 de v.z.w. “Omer Van Puyvelde-Crescendo” opgericht. Eén van hun doelstellingen is de nagedachtenis van componist Omer Van Puyvelde in ere houden, zijn werken laten uitvoeren en bekendheid geven. Omer Van Puyvelde ligt begraven op het “Campo Santo” te Sint-Amandsberg. (Bron: “Heemkundige Kring Wachtebeke”- jaarboek 1995 – A. Creve) HET DORPJE MENDONK: Mendonk is een kanaaldorp waarvan de geschiedenis tot heel ver in de tijd teruggaat. Op de zandrug langsheen de Kale-Durme verbleven al mensen in de Midden-Steentijd. Het toponiem Mendonk wijst op een Merovingische oorsprong, die in 694 als ‘Medmedung’ wordt vermeld. Tot aan het eind van het Ancien Regime behoorde Mendonk tot de bezittingen van het Gandaklooster, later van de Sint-Baafsabdij en sinds de 16de eeuw van het bisdom Gent. De Bavokerk in het huidige centrum van het dorp wordt vaak in verband gebracht met de kluis waar Bavo verbleef, overleed en eerst begraven werd vooraleer hij opnieuw in het Gandaklooster (latere Sint-Baafsabdij) werd bijgezet. Zelfs indien er geen zekere bewijsvoering is, toch heeft de Bavocultus eeuwenlang, zelfs tot in de 20ste eeuw, een betekenis gehad voor Mendonk. De middeleeuwse Bavokapel hoorde bij een Hof van Sint-Baafs. Op de plaats van de huidige kerk stond er in de 17de eeuw een barok kerkgebouw. Dit werd in 1870, met een nieuwe, naar het noorden gerichte oriëntatie, herbouwd. Na een brand in 1944 volgde een nieuwe herbouw. Hoewel een lokalisatie in het huidige dorpscentrum mogelijk blijft, wordt de Bavocultus ook geassocieerd met de Spanjeveer nabij de Kale-Durme en de Moervaart, op de grens met Sint-Kruis Winkel. De huidige bebouwing aan Mendonkdorp verwijst voorts naar de 19de-eeuwse ontplooiing van deze kleine landelijke gemeente die behalve uit een bewoningsconcentratie in dorpskern, verder voornamelijk landbouwgebied en verspreide hoeven omvatte. Sinds het midden van de 20ste eeuw komt er evenwel steeds meer bewoning bij, ten nadele van het oorspronkelijke cultuurlandschap. Omwille van de havenuitbreiding werd Mendonk in 1965 gefusioneerd, deels met Gent en deels met Wachtebeke. DE ZUIDLEDE: De rivier de Zuidlede vormt vandaag de dag een verbinding tussen de Durme in Daknam, Lokeren en de Moervaart in Mendonk. Ze kronkelt voornamelijk door landbouwgebied en voor een groot deel door het provinciaal domein Puyenbroeck. Over haar gehele lengte, een 15-tal kilometer, is ze ontoegankelijk voor motorvaartuigen, maar ze vormt een pareltje voor een boottocht per kano of kajak, al moet je enkele keren je boot over een dam dragen. In vroegere tijd was de Zuidlede de natuurlijke middenloop van de Durme, door uitgraven en kanalisatie van de Moervaart nam deze vaart haar taak langzaam over. DE MOERVAART: De Moervaart (vroeger de Moere genaamd) werd oorspronkelijk in de Middeleeuwen (rond 1300) gegraven door de abdij van Boudelo, aanvankelijk om de afwatering van de Moervaartdepressie te verbeteren. Om de moeilijk bevaarbare Zuidlede te vermijden voor het transport van turf, dat in dit gebied gewonnen werd, is ze in de 15e eeuw eveneens bevaarbaar gemaakt. Door de aanleg van het kanaal Gent-Terneuzen in 1825 werd de verbinding verbroken met de natuurlijke bovenlopen: de Poekebeek (die ontspringt in Tielt) en Oude of Hoge Kale, die ontsprong te Sint-Joris, Beernem. DE LANGELEDE: De langelede werd gegraven voor de afvoer van turf naar de Gentse Stede. Later diende deze korte waterloop voor het vervoer van suikerbieten naar Moerbeke-Waas. Heden is het een schilderachtige waterloop voor vissers, wandelaars en fietsers, waar het leuk vertoeven is. HET PROVINCIAAL DOMEIN PUYENBROECK: Het grootste natuurdomein van de provincie Oost-Vlaanderen is het 500 ha grote Provinciedomein Puyenbroeck, gelegen langs de baan Zelzate-Wachtebeke-Zaffelare-Lochristi. Behalve gelegenheid om te wandelen en te fietsen telt het domein ook een waaier aan bezienswaardigheden, zoals het Molenmuseum, het dierenpark, het bloemenpark, de speeltuinen en de visvijvers. Verder vind je er mogelijkheid tot golfen, zwemmen, met een treintje rondrijden, roeien, terrasje doen aan het cafétaria en vind je er ook een verkeerspark voor kinderen en kunstwerken in de natuur. Een dagje Puyenbroeck is altijd een dagje ontspannen, zeker met de kinderen.

Deze omloop OP WWW.ROUTEYOU.COM vindt je HIER!

Deze route op je fiets-GPS downloaden: klik HIER!

LIEVER STAPPEN IN WACHTEBEKE? KLIK HIER    LIEVER STAPPEN IN ZELZATE? KLIK HIER    LIEVER TRAPPEN IN ZELZATE? KLIK HIER

DOWNLOAD HIER ONZE STAP- en TRAPPROMOTIEFOLDER WACHTEBEKE-ZELZATE 2010 (in PDF)!

Het wandel- en fietsboek 2010 van Wachtebeke-Zelzate (in PDF) vindt je HIER!         Met het openbaar vervoer naar Wachtebeke! Klik HIER!

°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°